Naukowe „bojownice”1. Pierwsze uczone i badaczki w Uniwersytecie Poznańskim2
Abstrakt:
Celem artykułu jest zaprezentowanie problematyki emancypacji przez edukację na przykładzie badanych przez nas historii pierwszych naukowczyń Uniwersytetu Poznańskiego. Celem prezentowanych badań jest odkrycie nieznanych biografii, udokumentowanie spuścizn i śladów oraz zachowanie pamięci o pierwszych badaczkach i uczonych okresu międzywojennego, które pracowały i współtworzyły Uniwersytet Poznański – na szerszym tle walki kobiet o równe prawa do edukacji. Celem jest także popularyzacja postaci i dorobku niezwykłych kobiet, bohaterek swoich czasów, pionierek, wierzących w emancypacyjną moc nauki, edukacji i rozumu, które wpływały krajobraz społeczny Poznania oraz na II Rzeczpospolitą.
1 Cecylia Walewska, W walce o równe prawa. Nasze bojownice, (Warszawa: „Kobieta Współczesna”, 1930).
2 Projekt pt. Mądrość, odwaga i entuzjazm. Pierwsze uczone Uniwersytetu Poznańskiego (1919–1939) realizowany jest przez prof. UAM dr hab. Iwonę Chmurę-Rutkowską, prof. UAM dr hab. Edytę Głowacką-Sobiech, prof. UAM we współpracy z Kołem Naukowym Edukacji Równościowej „Emancypacja”, działającym przy Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Projekt finansowany w II edycji konkursu FUND_AKCJA Fundacji Uniwersytetu im. A. Mickiewicza oraz w ramach projektu „Gdy Nauka Jest Kobietą” UAM.
Słowa kluczowe: emancypacja, edukacja, naukowczynie, równość płci, prawa kobiet
Opublikowany: 16 czerwca 2025 r.
DOI: 10.15290/cnisk.2025.01.18.03
Sposób cytowania: CNISK, 2025, nr 18 (1), 71-111/DOI 10.15290
Pobierz PDF: 
Autorzy: Edyta Głowacka-Sobiech, Iwona Chmura-Rutkowska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Polska)
“Shefighters” in Science” First Female Scholars and Researchers at the University of Poznan
Abstract:
The purpose of this article is to present the issue of emancipation through education on the example of the stories of the first female scholars of the University of Poznan that we have studied. The aim of the presented research is to discover unknown biographies, document legacies and traces, and preserve the memory of the first female researchers and scholars of the interwar period who worked and co-founded the University of Poznan – against the broader background of women’s struggle for equal rights to education. The goal is also to popularize the figures and achievements of extraordinary women, heroines of their time, pioneers, believers in the emancipatory power of science, education and reason, who influenced the social landscape of Poznan and the Second Republic.
Keywords: emancipation, equal rights, education, women scientists, gender equality, women’s rights
Published: 16 June 2025
DOI: 10.15290/cnisk.2025.01.18.03
Cite this article as: CNISK, 2025, vol. 18 (1), 71-111/DOI 10.15290
Download PDF:
Authors: Edyta Głowacka-Sobiech, Iwona Chmura-Rutkowska, Adam Mickiewicz University in Poznań (Poland)
